Éche o que hai

Unha ollada crítica (e asocial) ao tenderete alimentario.

Gastronomía, Gastroloxía e Gastrosofía (II). Da gastronomía como cortiña de fume.

Posted by etxeoquehai o Abril 12, 2013

eoqBoas.

No anterior post desta serie -que poden consultar aquí- penso que ficara clara a miña posición encol do que algúns denominan “o Feito Gastronómico”. Digamos que daquela despacheime abondo sobre a cuestión. Como resumo para pregueceiros, a miña tese é ben sinxela: máximo respecto para a cociña, entendida nun senso xenérico, pero todas as reticencias do mundo verbo da Gastronomía, o Feito Gastronómico e sobor de todo a Cultura Gastronómica. Se queren coñecer os meus argumentos polo miúdo, moito me temo que non lles queda outra que revisar o artigo.

No entanto, existe unha consecuencia lateral -o que agora dáse en chamar derivada, non me pregunten por que: non dou comprendida a analoxía no eido do cálculo infinitesimal- do tema á que non prestei suficiente atención, pero un par de asuntiños recentes fixéronme dedicar un pouco do meu escaso tempo a darlle voltas. Trátase da cuestión das deturpacións e das visións sesgadas que os gastrófilos estenden sobre todo o que ten a ver coa orixe dos diferentes Feitos Gastronómicos -observarán que as miñas referencias a estas cuestións fanse sempre en maiúsculas; toméno por favor como o equivalente escrito de engolar a voz-.

Os dous asuntiños aos que me refiro teñen a ver, directa ou indirectamente co blogue de Roberto González -aka El Pingue sen diérese, blogueiro triplemente admirado por min polas súas patillas, a súa bonhomía e a súa recente deserción de twitter-. Casualidade? Obviamente, non. Trátase dun da escasa media ducia de blogues que visito con algunha frecuencia, e, neste caso concreto, o que ven conter de cotío cuestións desas que fan de min algo impensábel para os que me coñcecen: un tipo reflexivo.

Asuntiño primeiro.

A cousa é que, o pasado 25 de marzo,  publicaba, no seu habitual ton educado mais non exento de firmeza, una andanada contra da Real Academia de Gastronomía e a súa su escasa posta ao día á hora de valorar o rol da rede neste tinglado. Até aí, tudo bem. Un pode partillar, ou non, a súa opinión sobre a importancia da tal Real Academia e pode partillar, ou non, a súa opinión sobre a importancia de internet no mundo. No meu caso debería dicir que discrepo con Roberto en ámbolos dous temas, pero iso carece de importancia, como é obvio, dada a miña proverbial falla de sintonía con case todo o que se move nisto da rede e a non menos proverbial carencia de toda capacidade de influenza.

O autenticamente xugoso atópase nos comentarios ao post. Aproveito para incidir na miña teima de que nunca deixará de me sorprender o desequilibrio entre o escaso número de comentarios que suscitan os artigos sobre temas de auténtico interese para o debate que se publican en blogs de tanto nivel como o de Roberto, e as moreas de comentarios insulsos que recolle calquera receitiña dun blogue doméstico, ou as non menos moreas que aparecen nos blogues de pedigrí -neste caso con ton abondosamente pedante, cienes y cienes de citas e mesmo comentarios crípticos de autonomeados aristócratas-. Isto contrasta, por exemplo, coas páxinas e páxinas de debates, discusións, impertinencias e até agrias polémicas que se levantan en calquera blogue de similar nivel pertencente ao ámbito anglosaxón, en canto se toca un tema minimamente sensíbel. Pero vaiamos ao choio, que me disperso. Os comentarios.

Xa no primeiro deles, primeira na fronte. Un comentario dun coñecidisimo actor que vostedes e máis eu vemos na tele comendo países, e que reza textualmente -as miñas desculpas por recollelo íntegro: xa sei que non teño dereito, pero resulta tan suculento que non atopo maneira de resumir-:

Los premios de la Academia son , como todos los premios, bastante subjetivos, y en muchos casos hasta injustos. ¿Realmente tu crees que los que formamos parte de la Academia no sabemos nada de la vida real ?… Y tú si?…. ¿Y como es eso? … ¿Porque tienes un blog en internet? (Que conste que yo creo que debería haber un apartado dedicado a las redes sociales) . Pero .. ¿No crees que tu reflexión dentro de que sea lícita , es un pelín injusta?
Por cierto soy un asiduo lector de tu blog y me encanta. Mereces no ya un premio , sino ser leído por todos tus seguidores , lo cual , a mi modo de ver, es mucho más importante y excitante que cualquier tipo de premio

Pódenme chamar malvado, con razón, pero do texto destilo varias conclusións: a) Que a acidez da resposta está anos luz por riba do ton do post, e que revela un certo tufillo a excusatio non petita, ou se me apuran a falacia do home de palla, dado que critica ao autor por algo que non dixo -acusar á tal academia de estar fóra da vida real- como ben se encargou de lembrar o blogueiro na súa -para min, demasiado- educada resposta, b) Que aproveita para informar urbi et orbe da súa pertenza a tan iluminadora e restrinxida institución -”los que formamos parte de la Academia”-, e c) como algo malévolamente detecta tamén Roberto na súa resposta, parece inferirse unha velada insinuación de que a crítica ven de non resultar premiado.

Até aí non se trataría máis ca dun debatiño de tres al cuarto sobre envexas e ytumases, pero as sucesivas idas e vidas dialécticas descarnan, sequera lateralmente, o que, ao meu xuízo, acada verdadeira importancia.

Entre as consideracións que fai El Pingue nunha das súas respostas atópase unha que, aínda que dun xeito case anecdótico, dá pe a introducir unha cuestión nova, se acaso máis interesante: qué é o real y quen ten acceso á realidade: cando afirma que -de novo desculpas poa literalidade- “..Respecto a que estoy más al cabo de la calle que los académicos porque tengo un blog. Pues no, no me refiero a la calle en sí, a la crisis, a los problemas sociales, a la vida del ciudadano medio, eso es otro tema que no trato en este post….“,  E, neste caso, o comentarista/académico entra directamente ao trapo na resposta. Bueno, ao trapo, ao trapo, non: diríamos que entra daquela maneira:  “..y los problemas de la calle ….Buffff. Nos metemos en un terreno cenagoso . Generalmente la gente de la calle no tiene acceso al 90% del hecho gastronómico .Eso es una verdad como un templo.Y a partir de ahí casi todas nuestras opiniones, y fíjate bien que digo nuestras, a poco que nos descuidemos se nos viran a demagógicas. En un pis pas. Lo importante no es la academia …ni siquiera lo real…lo importante es la gastronomía “.

Francamente, á vista do lido, non podía dar creto. Problemas da rúa como “terreno cenagoso”, e “a poco que nos descuidemos nuestras opiniones se nos viran a demagógicas”. E, last but not least, “generalmente la gente de la calle no tiene acceso al 90% del hecho gastronómico”, sexa iso o que sexa. Como non querería facer sangre non direi que as dúas primeiras afirmacións terían perfecto acomodo nalgún dos programas sobre gatos do tedeté-party, nin que a terceira resulta ser idéntica á que facía o presidente da Academia Asturiana -neste caso non sei se Real ou non- e sobre a que xa fiquei agustito no post anterior. Non o direi, e limitareime a decir que calquera ten dereito a un mal día.

O que me nego a pasar por alto é a miña opinión sobre a derradeira das súas frases: “Lo importante no es la academia …. ni siquiera lo real…. lo importante es la gastronomía” -vaia, desta vez en minúsculas academia e gastronomía, que casualidade-. Como frase lapidaria, corolario ou manera de zanxar un debate quedou ben chulo, pero descarna -non sei se inconscientemente- o pensamento deste Académico, e lévame a min a cabrearme, en primeiro lugar, e a reflexionar, en segundo. A orde adoita ser a habitual.

De maneira que, segundo ese señor, o importante non é “o real” senón a Gastronomía. Admitamos por un intre -xa sei que lles pode resultar difícil, pero tomémolo como un exercizo intelectual- que iso é  certo. E lembremos que a Gastronomía é unha especie de ciencia multidisciplinar que pretende integrar coñecementos sobre alimentación, técnica, filosofía e historia para conformar un corpus cultural. Todo iso segundo a visión unilateral de gastrófilos e gastroAcadémicos -elexidos eles mesmos por outros Académicos cas mesmas carencias  de acreditación que os candidatos-, que damos por certa. Pois imos aló. E apliquemos o concepto a algo tan sinxelo como a historia cercana da cociña tradicional, esa que conforma o famoso Feito Gastronómico.

Pero, aí, meus, chegada a hora de aportar ciencia non atopamos senón deturpación. Sistematicamente, non sei se deliberadamente ou por simple descoñecemento, en todos os programas e series de televisión -como por exemplo, o que presenta o comentarista do que falabamos-, nas reportaxes dos coloríns, nas ponencias e nas xornadas de exaltación gastronómico/panderil -e, por suposto, nas Academias- fúrtase unha realidade ao espectador/lector/coñecedor: que, nunha alarmante proporción, a historia derradeira da cociña dun país, ou, mellor dito, da súa Gastronomía, está trufada de tristura e moitas veces de inxustiza e de vergoña. Moitas veces, todas esas delicatessen que excitan a gula dos gastrófilos teñen orixe histórica no sofremento, na fame, no suor e mesmo no sangue dos involuntarios creadores do Feito Gastronómico en cuestión.  No canto dese jolgorio co que un gastrófilo recibe unha vianda ou unha bebida de prestixio, e, por suposto, no canto desas teorías para teletubbies coas que nos pretenden impresionar, non estaría de máis que alguén, nalgures, aplicara unha certa dose de realidade. Porque, xa postos a convertir á Gastronomía nunha ciencia, conviría non virar as costas á realidade, non vaia ser o conto de que se convirta nunha -outra máis- seudociencia. E para iso xa acuñamos o nome de Gastroloxía.

Asuntiño segundo.

Nun dos seus artigos, Roberto recomenda a lectura dun artigo dun blogueiro de pedigrí: xa saben, acomodo nun medio de difusión nacional, aposta por asimilar Gastronomía e Vangarda a tenderetes -quixen dicir templos gastronómicos- onde por menos de douscentos euros non che dan nin os bos días e abarrote de comentaristas dispostos a amosar que a) Teñen posíbeis abondo para visitar eses templos todas as veces que lles dea a gaña, b) Non teñen, pero adoecen por telos, equiparando o seu futuro éxito persoal coa idea de deixarse a pasta neses garitos. En resumo: o que no xurásico deste blogue eu definía como gastrolechuguinato.

Nese artigo o blogueiro de pedigrí peroraba sobre a Vangarda Gastronómica e a súa morte, agonía ou enfermidade grave, o que daba pé para unha publirreportaxe de sete mil fotiños de cousas raras de comer e referencias a deseñadores de mobiliario tipo Bauhaus, coa excusa de visitar un templete multilaureado pola empresa de pneumáticos de todos coñecida. Precisamente o mesmo templete ao que os defuntos Antigourmet dedicaban o post máis hilarante que eu teño lido na miña vida.

Entre os máis de 50 comentarios -xa saben, referencias a filósofos, arquitectos, músicos e gregos clásicos- un en concreto levoume de novo a rascar o colodrillo, aínda que non tiña moito a ver co tema exposto. En concreto, rezaba así: “Por eso, la nueva vanguardia, la que está por venir, estará (una vez más) ligada al contexto social y cultural de los territorios. Por lo tanto, cabe esperar una cocina más sencilla, con producto de calidad, recuperando especies olvidadas de consumo local, estacional…la imaginación vendrá de la mano del ahorro energético, de la limpieza mental y transparencia del alma, autenticidad. Y también de la conexión con otras disciplinas…paisajes comestibles, política, sociología, innovación, geología, cambio climático…Cuando las materias primas dejen de pasearse por el planeta debido al aumento del precio del petróleo aparecerá mucha más cocina local lista para ser descubierta. Es el comienzo de la soberanía alimentaria“.

Absolutamente acojonado, meus. Só de pensar que a fauna esta das multiestrelas e o seu corifeato entre de cheo no mundo da soberanía alimentar e se apropie do concepto, previo paso por caixa, éntranme gañas de pillar un lanzalapelas. Se isto non é -de novo- deturpación, que veña Brillat-Savarin e me ilumine.

Estrambote.

Como non me quero alongar máis o ladrillo sobre todo isto das visións sesgadas, pero ao tempo pretendo evitar ser acusado de esaxeración ou -diosmelibre- de demagoxia, voulles propor a vostedes un pequeno xogo para desenvolver no vindeiro post. Trátase de afondar na orixe dos arquetipos dun Feito Gastronómico calquera, a ver se somos quen de discernir se detrás deles se agocha o pracer e o despertar das emocións -como defendería calquera gastrófilo- ou polo contrario -como defendo eu- non é máis ca un trasunto de dor e de malviver dos nosos devanceiros.

Se lles parece, emprázolles para facer o exercizo sobre historias da cociña do único país que me resulta próximo, que de outros seilles ben pouco. Poñamos un menú clásico -se queren, un tanto pantagruélico de máis, pero se trata dun exemplo divulgativo- que seguramente faría as delicias do noso amábel gastrónomo ambulante. Se lles parece un pouco de marisco -eu que sei, uns percebiños do Roncudo-, unhas conservas desas de qualité, un caldo de grelos e unha costeleta de vitela, regado todo cun bon albariño e acompañado dun marabilloso molete de pan de fariña triga do país. De sobremesa, nada, que estamos a dieta. ¿Parécelles suficientemente representativo?.

Pois xa veremos quen ten razón.

E máis nada. Déixolles hoxe unha nova cancionciña no mesmo ton ca do post anterior. Trátase dunha nova versión do A minha maneira dos xutos, desta coa letra lixeiramente modificada para adaptala aos tempos de merda. Desculpen a calidade do son, pero é que cada vez teño os medios materiais máis escarallados. Unha aperta.

About these ads

11 Respostas to “Gastronomía, Gastroloxía e Gastrosofía (II). Da gastronomía como cortiña de fume.”

  1. starbase said

    Me encanta el olor a Napalm por la mañana.

  2. etxeoquehai said

    No me seas hipócrita. A tí lo que te encanta por la mañana es el olor a churros. Claro que si esta peña ha sacado al mercado churros en spray a lo mejor tb se pueden freir con lanzallamas. ¿Sería eso vanguardia?

  3. starbase said

    La vanguardia es una actitud, lo demás son detalles…

  4. etxeoquehai said

    Qué pasa, estamos a ver si inventamos el comentario – haiku, o qué? Oiga, que esto no es tuíster, coño.

  5. starbase said

    Oh…

  6. starbase said

    Que chula, me ha encantado. Tanto la canción (que la pongo en pendientes) como el texto que tiene alguno de los ingredientes que más me gustan. Es superchulo cuando te levantas por la mañana y descubres tanta energia en una receta tan bien estructurada. A mi me cuesta mucho hacerlo así, desde luego eres un maestro.
    Pienso pasarme muchas veces por aquí, espero que tú te pases por mi blog también y así nos conocemos más, que es lo mejor del internet.

    Y ya que dices lo de los churros, a mi también me gustan mucho!!!

    #alargando #estirando #happyflower #hastagssintuiter

  7. etxeoquehai said

    Muchas gracias, yo también me pasaré por tu blog a ver esas deliciosas recetas que preparas con tus propias manitas, que están diciendo, cómeme, cómeme…… mmmmm… ahhhhh…el bacalao, a ser posible bien resequito y bien viejito….. cómo me recuerda a comerme un jubilado….
    Y las fotos, ay, las fotos. Deberías escribir un libro, y no sólo limitarte a ser el protagonista -bueno, casi- de otro. Bueno, de otro, otro, no: depende a lo que llamemos libro.

    Joder, que no me sale, no tengo madera, definitivamente. I’m sorry, la próxima vez te admito no más de 140 caracteres.

  8. elpingue said

    Buenas, guerrero! :)
    Te agradezco que consideres que mi blog es “interesante”. Yo no lo creo. Interesantes son los que crean tendencias, ven donde nadie ve y buscan y recorren restaurantes que “pitarán” en un futuro.
    La cosa es que no me lo tomé a mal porque creo que Echanove confundió mi intención. Dejo claro y lo hice en twitter -sí, que he vuelto, “semos asín”- que la academia no me va nada de nada.
    Y respecto al hecho gastronómico… Yo es que me pierdo. Mi hecho gastronómico solo lo entiendo si es comiendo con amigos. Ir a restaurantes de postín se me hace cuesta arriba, por todos los motivos imaginables.
    Y termino. Creo que mucha de la culpa de la desconexión de la cocina de vanguardia con el público en general, además del precio y esas cosas, es el haberse apoderado del “nuestra cocina, la cocina del país”. Bien, ¡claro que lo es!, pero no es toda la cocina del país, ni mucho menos. Creo que este tipo de mensajes echan para atrás a la gente. Yo he trabajado en ambas y las dos me parecen “verdaderas cocinas del país”. Si me preguntas la diferencia, no la sé. Ahora bien, repito, todo depende de con quien la compartas.
    Un abrazo, gracias por comentar, enhorabuena por el vídeo. En la calle hay que seguir dando la tabarra. Es lo único que nos queda.
    Roberto

  9. etxeoquehai said

    Aghhhh…. eres un puñetero traidor, ahora que había encontrado un desertor del pajarraco. Sólo falta que te afeites las patillas y perdemos las amistades.
    Y ahora en serio. Si aludo a tu espacio como interesante no lo digo por peloteo, que obviamente no es mi estilo. Es más, para mí es una isla de sensatez en un mar de petardeo. Palabras limpias y palabras claras.
    Yo sé perfectamente que mi discurso esta petado de prejuicios contra un determinado tipo de cocina. Seguramente será porque sólo como en casa, y cuando las lentejas me salen como dios manda no le pido nada más a la vida que alguien con quien compartirlas.

  10. elpingue said

    Las patillas las mantengo mientras estoy de amo de casa. Cuando encuentro trabajo, tengo que prescindir de ellas. Y dentro de poco de las camisetas.
    Abrazo.
    (Sigo sin saber por qué no me paraste en Santiago. Este Colineta…..)

  11. etxeoquehai said

    Coño, eso es como por prescripción facultativa. Así, si. Lo del tuíster, no.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

 
Seguir este blog

Recibe aviso de cada artigo novo no teu correo electrónico.

%d bloggers like this: