Pechado por reformas.

Boas.

Dado que non están os meus tempos para moitas dispersións, comunícolles a vostedes que esta leira permanecerá pechada ata que escampe, ou, no seu defecto, ata que todo rebente.

Non sen antes deixarlles a vostedes un consello filantrópico: de iren a comer a un restaurante do grupo dos 100 mellores da revista londinense, pensen que, polo de agora, a posibilidade de aterrar nun tenderete onde se producen intoxicacións alimentarias e de dúas entre cen. Porcentaxe infinitamente superior á que se dá entre figóns, tabernas e garitos de mala morte.

Para os zumbaos que gostan das miñas cancionciñas, de haber algunha novidade -que non creo- estará pendurada na canle etxeoquehai de youtube

Ata pronto, espero, ou ata sempre, témome.

Un tipo singular (The Ca l’Esteve first waltz).

Moi boas.

Hoxe, a miña estrela mediática emerxente favorita (xa saben) e máis eu inauguramos un novo xénero do blogueirato: o post/peloteo pre-post mortem simultáneo (P/PP-PMS). Bueno, novo, novo, non creo, que nestas historias está todo inventado. Novo para min, iso seguro.

A cousa ven de que ámbolos dous -por motivos distintos- compartimos querencia -eu diría que case amour fou- por un tipo moi singular, que seguramente moitos de vós coñecedes, ainda que só sexa de ouvidas. Trátase de Xesco Bueno, cociñeiro na lareira de Ca l’Esteve, en Castellbisbal (Barcelona), master dun dos escasos blogues que consulto decotío e bibliófilo impenitente.

Que por que digo que é moi singular? Pois, porque a pesares de pertencer á sagrada confraría dos cociñeiros, resulta nos seus escritos case tan impertinente coma servidor, aínda que, iso si, miles de veces máis prudente, e millóns máis educado. E a súa posición, creanme, é moito máis delicada ca miña. Eu, ademais de ser un irresponsábel de cuota, non arrisco un carallo cando falo agarimosamente do santo adriá ou dos blogueiros de pedigrí -o máis que podería pasar e que me embelenasen cunha esferificación de fuá, cousa máis ben difícil, dado que non practico eses vicios, ou que me pillasen nun recuncho escuro, que tampouco creo: ultimamente saio pouco da casa-. El arrisca, pouco ou moito -é cuestión de matices-, pero arrisca.

Pero é que ademais, aínda que nunca visitei -e supoño que a este ritmo non visitarei- o seu templete, o que observo con estes olliños meus reconcíliame coa idea do que debe ser a cociña. Un oficio no que a protagonista debería ser a comida, no que os oficiadores deberían ser orgullosamente humildes -e non falsamente humildes- e no que a procura do sabor local podería ir acompañada de ter unha horta na que producir, unha adega na que fermentar -se é que se ten a sorte de contar cos medios- ou un perfecto coñecemento e relación cos fornecedores de proximidade, pero nunca, nunca, emporcallar ese concepto con gilipolleces ceroquilometristas. Ou un oficio no que a cultura gastronómica podería e debería basearse na paixón pola memoria, oral ou escrita, pola reflexión pausada e polo estudo, e non polo falabarateo supostamente filosófico de profesionais laureados que presumen, engolando a voz, sobre o importante que é a relación da Música coa súa cociña “creativa”, para acto seguido amosarse incapaces de distinguir entre Wagner e Mozart.

Todo iso, e moitas cousas más, son as que representa este tipo singular. No meu caso particular, moito máis. E, do resto, que fale a estrela mediática, que coñece máis segredos.

Da outra pata do banco, Dani, aka panxeta, non falo, que é outra historia e ademáis xa levou homenaxe hai un tempo.

Deixámosvos hoxe aquí, al alimón, unha pequena homenaxe ao mestre, por unha vez feita moitas décadas antes de que estire la patita,  con anaquiños de vida aportados por óscar e dúas ou tres das miñas cancionciñas. Xa sei que é longo de máis como para que o aturedes até o final, pero que queredes: sonvos incapaz de abreviar. Eche o que hai.

Definitivamente comprobado: fan todo o posíbel por asemellarse ao que penso deles.

Moi boas, ou non.

Escribo a unlla de percebe, e sen reflexionar -sei que despois seguro que me vou arrepentir- sobre unha noticia parecida onte no Correo Gallego, no que a equipa de goberno da Universidade de Compostela anuncia -ou lanza globos sonda- modificacións no seu mapa de titulacións.

Do total de trapalladas lidas hoxe estou aquí a largar bilis por un cachiño de declaración que aparece case ao final, realizada polo vicerreitor López, no que apunta a fusión das titulacións de Enxeñería Forestal e do Medio Natural -antes Enxeñería de Montes- e “da Agrícola” (supoño que se refire ao grao en Enxeñería Agrícola e do Medio Rural, antes Enxeñería Agronómica).

Como se non tivésemos neste país que dios confunda abondo co desprezo que tirios e troiáns fan do noso sector agrario, e coa desfeita e o dano irreparábel que o plan da salsa esa dos spaghetti vai facer ao noso sistema universitario, agora vai esta tropa e dedícase a planificar, en base a non sei que criterios numeristas de se tal ou cal titulación ten máis ou menos matrículas, no canto de esforzarse en facer atractivas as titulacións mediante a mellora da formación. E non é cuestión de medios, non: é unha cuestión de imaxinación, de vontade e -por que non- de humildade, basicamente. Claro que as materias “Imaxinación” e “Vontade” non figuran nos POD. No tocante á “Humildade”, o concepto mesturado con “Universidade” resulta un oxímoron de manual.

Miren: independementemente de que o mínimo de cortesía di que para facer ese tipo de anuncios, propostas ou ocorrencias habería primeiro que llo dicir aos interesados, vgr. á Xunta de Escola  -a min esa cuestión traeme un pouco ao pairo, que tampouco os “interesados” se caracterizan polo respecto ás formas nas relacións, por exemplo, cos profesores asociados- atrévome a facerlles, xa postos, e sempre co maior respecto e consideración, un par ou tres de propostas, como mínimo igual de operativas e sensatas que as súas:

1.- Que, se queren aforrar nestes tempos de recurtes, o primeiro que deberían facer e deixar de pagar favores a base de sacar prazas e prazas de catedrático de universidade. Por se non lembran o concepto alxébrico de “igualdade”, adiántolles que un catedrático fai, no mellor dos casos, o mesmo ca un titular pero cobra “máis, bastante máis”, que é o contrario de “menos, bastante menos”.

2.- Que se quedan bastante curtos. Tendo en conta que o señor vicerreitor debe pensar que, total, un carballo é como unha leituga pero a lo bestia, deberían integrar tamén a enxeñería de minas -aproveitando que pedras e leitugas non sinten nin padecen- e falar coa conferencia episcopal para que a cousa fundida resultante pase a depender da facultade de teoloxía, que de todos é sabido que a paciencia é virtude cristiá.

2.- Xa postos a fusionar, fundir ou afundir titulacións, deberían agrupar veterinaria con medicina ou microbioloxía con alfabetización. En calquera dos dous casos estariamos a falar de disciplinas ben cercanas, sempre de acordo cos seus estándares.

O único consolo que me queda é que todo o proceso este de “reformas” é o equivalente ao de empregar a dinamita e o caterpillar, para despois poder construír dende cero. Despois de que esta peña deixe o tenderete como un erial, ao mellor os meus biznetos sonche algo máis sensatiños.

Que que penso deles? Home, pois que moi partidario non lles son.

E, hala, a rañala. Dito sexa, repito, co maior respecto e consideración.

Gastronomía, Gastroloxía e Gastrosofía (II). Da gastronomía como cortiña de fume.

Boas.

No anterior post desta serie -que poden consultar aquí- penso que ficara clara a miña posición encol do que algúns denominan “o Feito Gastronómico”. Digamos que daquela despacheime abondo sobre a cuestión. Como resumo para pregueceiros, a miña tese é ben sinxela: máximo respecto para a cociña, entendida nun senso xenérico, pero todas as reticencias do mundo verbo da Gastronomía, o Feito Gastronómico e sobor de todo a Cultura Gastronómica. Se queren coñecer os meus argumentos polo miúdo, moito me temo que non lles queda outra que revisar o artigo.

No entanto, existe unha consecuencia lateral -o que agora dáse en chamar derivada, non me pregunten por que: non dou comprendida a analoxía no eido do cálculo infinitesimal- do tema á que non prestei suficiente atención, pero un par de asuntiños recentes fixéronme dedicar un pouco do meu escaso tempo a darlle voltas. Trátase da cuestión das deturpacións e das visións sesgadas que os gastrófilos estenden sobre todo o que ten a ver coa orixe dos diferentes Feitos Gastronómicos -observarán que as miñas referencias a estas cuestións fanse sempre en maiúsculas; toméno por favor como o equivalente escrito de engolar a voz-.

Os dous asuntiños aos que me refiro teñen a ver, directa ou indirectamente co blogue de Roberto González -aka El Pingue sen diérese, blogueiro triplemente admirado por min polas súas patillas, a súa bonhomía e a súa recente deserción de twitter-. Casualidade? Obviamente, non. Trátase dun da escasa media ducia de blogues que visito con algunha frecuencia, e, neste caso concreto, o que ven conter de cotío cuestións desas que fan de min algo impensábel para os que me coñcecen: un tipo reflexivo.

A verdade nos ollos (falando de revolución).

Boas.

Hoxe só hai cancionciña, dedicada a dúas persoas moi admiradas por min:

A Ada Colau, agarimosamente, desexándolle que volva ao bo camiño, deixe de lado ás súas amizades filoetarras e se dedique a algo más produtivo, eu que sei, a escribir sus memorias. En todo caso, a deixar de molestar, que un poco si, pero tanto ya ralla.

A Cristina Cifuentes, serenísssima delegada do máis sereníssssimo aínda goberno en Madrid, máis agarimosamente aínda, desexándolle un pronto e total restablecemento das súas doenzas. Atrévome a prescribirlle unha dieta libre de traxes de imitación chanel e de intereconomía. Non sei se terá cura, ou se o tratamento será abondo dada a gravidade do dano previo, pero por probar non pasa nada, por duro que sexa. En todo caso sempre lle quedará Lourdes.

Aviso aos posibeis visualizadores da cancionciña que contén imaxes que poden ferir as súas sensibilidades, de seren xentes de proveito.  E aviso tamén aos que non entenderan de todo este post que revisen o concepto clásico de retranca.

Etiquetando á señoriña dos grelos.

Moi boas.

O pasado día 4, o Faro de Vigo informaba aos seus lectores de que  “La Xunta obliga a los agricultores a etiquetar los productos que vendan en ferias y mercados“. Ahívalaórdiga, pensei eu, a putarevuluçao e eu sen peitear.

En realidade, como case sempre,  o contido da información non era para tanto. De entrada non tería estado mal que se titulara en futuro -A Xunta obrigará- no canto de en presente -A Xunta obriga- tendo en conta que, en realidade, trátase do anuncio dun vindeiro Decreto que regulará a obrigatoriedade da etiquetaxe dos produtos agrogandeiros que se venden nas feiras e mercados locais directamente polos produtores. Para entendérmonos, os mañuzos dos grelos que vende a señoriña chantada nunha banqueta diante da praza de abastos de Compostela. Da señoriña que fai o mesmo, con banqueta similar, á beira da estrada da coruña non din nada, pero supoño que virá sendo o mesmo.

Facéndose eco -supoño- das verbas da conselleira agromariña, o xornal explícanos que “desde los grelos hasta los huevos de corral que se venden en ferias y mercados locales estarán obligados a llevar su correspondiente etiqueta en la que se pueda leer el nombre del productor, su dirección y el número de inscripción en el Registro de Explotaciones Agrarias”. Como xustificación da medida,  fálase da -suposta- existencia dun Regulamento comunitario que, dende 2004, obriga xa a esa etiquetaxe, pero que na práctica non se está a cumprir. Obviamente -engado eu, non a conselleira agromariña-, que a señoriña do grelo e da banqueta non lle poña o nome, o D.N.I., o enderezo e o número de rexistro ao mañuzo dos grelos incide ata non se imaxinan vostedes canto no control agroalimentario, no desmesurado incremento da economía somerxida, na competencia desleal e na saída da crise. E, se me apuran, no cambio climático. E conste que falo dos grelos. O dos ovos é outra historia, da que falaremos ao final.

Por outra parte, e de maneira un tanto contraditoria, o artigo fala tamén de que “la Xunta suavizará las exigencias que tienen que cumplir los productores para poder vender directamente sus productos en ferias y mercados. Hasta ahora para dedicarse a ello, agricultores y ganaderos gallegos debían estar inscritos en el Registro Sanitario Industrial, lo que les obligaba a disponer de unas instalaciones con unas características similares a las exigidas a una industria“.

A ver. Pero, en que quedamos? Vai a Xunta a incrementar os controis sobre os produtos de venda directa, como apunta a primeira parte da noticia, ou polo contrario pensa en suavizar os controis, como di a segunda parte? A cousa, por se non estivera xa suficientemente confusa, remata por terminar de liarse se un atende á ligazón que parece na mesma noticia, na que se di que “Medio Rural  pide al Gobierno que también permita al productor comercializar pollos y conejos“.

Revisemos todo este follón, en plan esquemático: a) Medio Rural -e do Mar- vai obrigar á etiquetaxe dos produtos de venda directa en feiras e mercados, b) Medio Rural -e do Mar- vai suavizar as esixencias para a venda directa en feiras e mercados, e c) Medio Rural -e do Mar- vai solicitar ao Goberno -Central- que permita a venda directa de polos e coellos -mortos, suponse- en feiras e mercados.

Francamente: vostedes entenden algo? Eu tampouco. Bueno, realmente estou a faltar á verdade: eu si, pero é que servidor leva moita mili nestes asuntos. E así, como non podía ser doutra maneira, retomo a miña natural pero medio esquecida vocación filantrópica para tentar facer un pouquiño de luz neste tema aos escasos lectores interesados nestas cousas tan abstrusas de saber o que comemos.

O milagre dos vasos de leite (apunte de urxencia)

Boas.

Xa sei que están vostedes agardando pola segunda parte da Gastroloxía, pero o día de onte, Faro de Vigo publicou un artigo de Manuel García López -síntoo, pero non hai reseña biográfica e non sei quen ven sendo- que, baixo o suxerente título de “A utopía do leite (I)“, pretende analizar as causas da posíbel ou case segura ruína do sector.

Xa sei que, en principio, o lóxico sería agardar á publicación da Utopía do leite (II) -non sei se haberá unha III, ou unha saga, pero poñamos que non- , pero, á vista de que o Faro non publica hoxe a tan agardada -por min, supoño- segunda parte, e que estou en pleno ataque de ansiedade e onicofaxia, non me resisto a adiantar un par de detalles que me teñen absolutamente flasheado.

Amén de apontar como causante -non solum, sed etiam- da ruína á “mentalidade capitalista destrutiva” de moitos dos gandeiros, este bo señor, onnubilado sen dúbida polo fulgor da flamíxera espada da Xustiza, larga, textualmente, do tirón, sen respirar e supoño que sen pensalo moito: “Un litro de leite puro da para facer 4 de leite desnatado e 2 de semi, por non falar de canto costa a manteiga ou a nata que, como todo o mundo sabe, faise de restos e despois véndena a prezo de ouro“.

Despois de levar media hora rascando o colodrillo, negando primeiro o que vían os meus ollos e procurando despois interpretacións alternativas, chego a unha única e inevitábel conclusión: As nosas vacas son máxicas. Ti munxes un teto, sae un litro de leite e despois, se a queres semidesnatada, largas a palabra máxica -marchando dúas de semi- e, alehop, o leite transmuta en dous litros. E, xa, no colmo da taumaturxia, se o que queres é desnatado, rematas de flipar e tes catro litros. Menos mal que non hai categorías comerciais con menos graxa, que se non rematabamos coa capacidade de almacenaxe do país.

Deixo á marxe -polo de agora- a segunda afirmación -esa de que “como todo o mundo sabe, a manteiga e a nata faise de restos e véndese a prezo de ouro“-  por inexacta: debería ter dito “case todo o mundo sabe”; eu francamente non sabía nin unha cousa -os restos- nin a outra -o ouro-.

Á espera da segunda parte, e como conclusión parcial e irresponsábel pola miña parte, atrévome a dicir que, antes de andar acusando a non se sabe moi ben que de andar a diluir o leite -única explicación técnica da conversión dun litro en catro-, práctica que me temo non é moi legal, sería mellor que ese señor revisase a carga de pilas da súa calculadora. Ou o teclado, que todos sabemos que os carga o diaño.

Dito sexa co maior respecto e consideración.

PS. E conste que este sería un caso paradigmático de información gastrolóxica.

Gastronomía, Gastroloxía e Gastrosofía (I).

 [Versión en español AQUÍ] Moi boas.

De primeiras, as miñas excusas. Non teño remedio. Xurei sobre a memoria de cañita brava -si,si; xa sei que non morreu, pero é que os xenios transcenden ao tempo- non volver a dicir unha soa palabra referida ao gastromonsegueo, pero, que queren, o humán é feble. Miren se non o que lle pasou a Toni Cantó, que di que non fala da cousa esa da violencia e sigue dalle que dalle, zumba que zumba, ate rematar por se esnafrar definitivamente, dionoloqueira.

A cousa ven -a miña, no a do Cantó; a súa penso que ven de serie, ou de comedia de situación- de que non fago outra cousa que ler, nos blogues das miñas amizades e nos medios de comunicación, noticias sobre o crecemento exponencial dunha actividade que non é nova, pero que nestes momentos de flaxelo laboral está a proporcionar expectativas de traballo a algunhas espilidas xentes. Ou sexa, unha oportunidade de negocio en toda regra. Estoume a referir ao epifenómeno da gastronomía e derivados. Mellor dito, non exactamente á gastronomía, senón aos seus derivados: un friki -o que daremos en chamar gastroloxía- e outro pedante, ao que chamaremos, se non lles importa, gastrosofía. É que hoxe ando un pouco en plan neoloxismos’s hunter, a pesares que este último termo -gastrosofía- ten autor recoñecido, como veremos máis adiante. Existen outros termos con parentesco, como o de gastroanomia, brillante xogo de palabras acuñado por un arquitecto autoproclamado marqués, pero se non lles importa déixoo de lado, que a aristocracia -natural ou sobrevida- dáme un pouco de yuyu.

Indo ao cerne, centremos concetos -que diría pepeblanco- antes de procedermos debidamente ao exercizo da esgrima con espadón.

Gastronomía e Gastrónomos.

Non me resisto a escribir con maiúsculas. Como Rei, ou Constitución. Ou Libertade. Ou Montoro. Bueno, montoro non.

Con isto do termo Gastronomía sucede algo similar ao que acontece con outros mantras, como por exemplo, o de Calidade -como ven, tamén en maiúsculas-: na maioría das fontes aparece unha definición sesgada -eu diría que interesada- que ten pouco a ver coa súa definición histórico-académica. Para máis inri, pese a andar a procurar por aí, non din atopado quen foi o acuñador do termo. Como moito, as fontes remítense á orixe etimolóxica -grega, como saben- pero máis nada. Supoño que virá do século 19 ou primeiros do 20. Xa saben:  Escoffier, Brillat-Savarin ou similar. Se algún lector pode achegar algo máis de luz, por favor que me ilumine, que estou nun sinvivir.

Manifesto Asambleario (cando eramos insultantemente novos)

Boas.

Como saben, ando estes tempos enredado na penosa tarefa de embalar os bártulos do que foi o meu medio de vida os últimos vintetantos ou trinta anos. Penosa é, pero a cousa tamén ten algunha vantaxe: atopas todos aqueles papeis que deras por perdidos sen remisión.

Neste caso a min tocoume en sorte dar cunha vella publicación, máis ben un panfleto, que un grupiño de rapaces de apenas 20 anos, estudantes galegos en Madrid, publicaramos nada menos que en 1.978. Do marco temporal e ideolóxico xa falara hai moito tempo nun post nostálxico (Tempos de asembleas) no que daba conta dun movemento ben pouco coñecido – máis que por algún politólogo friki-: a Asamblea Popular Galega. Os partícipes da elaboración daquel documento viñamos sendo todos ex membros -penso que daquela xa estaba disolta ou en trance de disolución- daquela organización, e o máis vello dentre nós non cumplira os 23 anos.

Ollando o panfletiño cos ollos de vello présbita que monto hoxe, e deixando de lado as lóxicas nostalxias, decátome que a composición, a estética, a linguaxe e o contido non responden para nada á lembranza que manteño daqueles tempos de pantalón campana, analbabetismo funcional en galego pola falla de ensino na lingua propia e analbabetismo funcional ideolóxico por falla de práctica. Salvando as mil e unha tachas que hoxe -a  touro pasado- podemos poñer, tendo en conta o afán didáctico quesempre asomaba la patita e sen esquecer que a jerga trostkista formaba daquela parte do cotián, algúns dos argumentos espostos entón resultan hoxe bastante máis clarividentes do que un pensaría. Lean, se non, estes parágrafos :

Nunha democracia parlamentaria hai una completa separación entre a política e a vida cotiá. A política non a fan –como sería de supor- os cidadáns, nos sitios onde viven e onde traballan, senón que o que fan –se lle deixan, que non sempre é o caso- é entrar nun mecanismo de falsa participación que consiste en:

-  Votar cada tantos anos por un señor –ou partido- do que, as máis das veces, non coñecen máis que o nome, a cara, un símbolo ou o que sae na televisión. E ás veces nin iso, porque votan outros por eles.

-   Este señor –ou partido- ten, deica as próximas eleccións –nas que xa procurará xogar cas vantaxes que vaia acugulando- carta branca para facer canto lle veña en gana para defender uns intereses que poden ser ou non coincidentes cos dos que os elixiron.

-   E pode facer todo iso porque os votantes non teñen maneira ningunha de controlar ao elixido, agás negarlle o voto nas seguintes eleccións, anos despois, o que non adoita ocorrer porque para iso xa están a propaganda e os medios de comunicación. E, aínda que ocorra, con presentar outro nome, outra cara, outro símbolo, con sacar outro polo televisión, xa está.

Existe, pois, unha completa e insalvábel fenda entre a sociedade en xeral –por non falar xa das clases explotadas- e a clase “política” –que é quen dirixe e toma, na teoría e/ou na práctica, as decisións- por moito que sexa desas clases “non políticas” de onde saian “democraticamente” os compoñentes da caste detentadora da política. Os poucos representantes dos intereses populares que chegan a esas institucións atópanse:

-  Ben cuns mecanismos consagradores e sacralizadores desas institucións. Como, por exemplo, o “bipartidismo” ou calquera outra alternativa de recambio do poder –do mesmo poder- e de quendas de poder –no mesmo poder-.

-  Ou ben cuns arranxos e componendas, por riba mesmo dese Parlamento que representa, ao parecer, a “soberanía popular”.

En ámbolos dous casos, estas minorías representantes dos intereses populares encóntranse cun sistema atado e ben atado, e reducidos ao papel de comparsas, cando non de lexitimadores coa súa presenza –“representantes de todas las ideologías y sectores sociales del país”-

Ademais, o feito é que as decisións que afectan a materias como as económicas tómanse, cada vez máis, fóra deses órganos pretendidamente representativos; tómanse, moitas veces, incluso fóra dos propios países ou estados. 

Curioso, verdade? Ou, pensándoo ben, no tanto, se temos en conta que, dentro da media ducia escasa dos que participamos naquel tema, hoxe temos un xornalista de boa e merecida sona, un artista con obra exposta no MOMA e -non lembro ben se andaba daquela por aí, pero non podo confirmar; de todos os xeitos algo de pensamento puxo- ata un respectábel membro da nosa Adademia. Eu? eu puxen algo das poucas perras que tiña, fun á fotocopiadora, pintei as bandeiriñas galegas cun lápis azul -unha por unha- e aprendín moito.

Teño a enorme sorte de ter estado no lugar acaído, no momento acaído e xunto ás persoas acaídas.

E velaquí teñen un facsímil do documento. Seguramente é a única copia que existe.

Ata outra.

Requiem pola Agricultura galega (3): Con Hacienda (e co franquismo) hemos topao

Moi boas. Aquí me teñen, disposto a retomar os deberes, desta cun bonito caso que afecta á nosa agricultura e que, cousa ben curiosa, pasou sen maior pena. De gloria xa nin falamos.

O caso é que hai arredor dunha semana foi presentada, con bastante bombo e algún que outro platillo, a sinatura dun convenio entre a nosa consellería do Medio Rural (e do Mar) e o todopoderoso Ministerio de Hacienda español, convenio polo cal se permirirá ao banco de Terras de Galicia “gestionar las fincas de propietario desconocido ubicadas en la comunidad“, segundo informaba La Opinión o pasado 13 de febreiro. Que cantas son? unha chea delas: arredor de 320.000. Coño, dirán vostedes: hai que ver a cantidade de terras que hai polo país que non son de ninguén. Bueno, de ninguén ninguén non. O nome non deixa de ser un eufemismo: as terras de propietario descoñecido son en realidade do Ministerio de Hacienda. Pódese dicir, en pruridade, que son terras que antes non eran de ninguén e agora son de Montoro. Bueno, de Montoro Montoro non son,vostedes xa me entenden.

Antes de meterme no fregado de explicarlles a vostedes o misterio das terras de ninguén que son un mogollón e son de alguén, permítanme que continúe a refocilarme na boa nova, que un xa está fartiño de ler desgrazas. De acordo coas verbas da titular do ramo que recolle La Opinión “la puesta en valor de estos terrenos es una herramienta útil que solo trae ventajas. Entre ellas destacó que permite valorizar los terrenos agroganaderos, que los agricultores y ganaderos de la comunidad puedan incrementar la base territorial de sus explotaciones. Añade que permite mejorar el tejido agroambiental gallego y la considera una medida de lucha contra el abandono del rural y los incendios forestales“. Ou sexa, la repera: non entendo, francamente, como é posíbel que non puxeran a badalar as campás de todas as igrexas, capelas e ermidas do país a coro. Comparado con isto, a alba de groria é un mencer de resaca.

Segundo contan, a medida vai mellorar a base territorial das nosas explotacións -que é, sen dúbida ninguna, o problema máis grave da nosa agricultura, como xa teño repetido tanto que aburro-. Pero é que ademais, ao poñer esas fincas a disposición dos agricultores vía arrendamento, vai permitir mellorar o tecido agroambiental galego -sexa iso o que sexa, pero soa cojonudamente-, vai contribuír a loitar contra o abandono do rural e contra dos lumes. Aleluia, hossana, etc….

Ademais, o Ministerio é tan xeneroso que vamos a medias nas rendas cobradas, a pesares de que eles son os donos desas terras sen dono. Bueno, a medias medias non: o 96% da renta pagada vai para Montoro, e o 4% para o Banco de Terras, que é quen gasta a pasta na xestión. Home, moito negocio non parece, pero é que os galegos xa se sabe que niso dos negocios somos un pouco parvos. Pero tanto ten: fica o tema ese da mellora da explotación, o tecido agroambiental, a loita contra o abandono e o dos lumes.

Pero: de canto falamos? Xa dixemos antes que eran arredor de 320.000 parcelas. A superficie total é de algo menos de 6.000 ha. Se facemos unha bonita división, cada parcela desas vai ter unha superficie de…. 180 metros cadrados. 180? metros cadrados? Ou sexa: pouco máis ou menos como a miña oficina, que aproveito para lles lembrar a vostedes que está en venda: buena, bonita y barata.

A ver: a 180 m2 por parcela, e considerando que non están unhas pegadas ás outras, a cousa esa de mellorar a estrutura territorial moi doada non parece. Para min que o tema ten pinta de marronazo que lle caeu aos pobres do Banco de Terras, que ultimamente non levan máis ca disgustos, a pesares de seren boa xente.

Outra cousa: de onde saen esas terras sen dono? Anda un inspector de facenda en plan Gadget monte parriba monte pabaixo á procura de terras abandoadas? Naaaaa…. se fose así non andarían con 6.000 ha, senón con 600.000, que aquí ten abandoadas as terras todo cristo. A cousa é máis simple: unha boa parte -eu xuraría que a gran maioría ou a totalidade, pero non me atrevo a xurar e non teño tempo de comprobar- son un subproduto dos procesos de concentración parcelaria. Voume explicar, tratando de ser didáctico, cousa nada doada se falamos da bicha -aka la parselaria-.

Non decaigas

Boas, e benvid@s de novo, escasos, sufridos e fieis lectores que seguides a pasar por este blog/guadiana.

Por se a alguén lle interesa, a miña seca escribidora non é síntoma de falla de interese, de desidia nin moito menos de depresión -de depresión persoal, ollo, a outra Depresión vai con maiúsculas e está sempre presente, en modo Big Brother-. Trátase, sinxelamente, dunha absoluta falla de tempo para dedicar a min mesmo. Nunca pensei que pechar o tinglado que antes foi unha empresa custara case máis que botalo a andar. Iso pásame por non pedir asesoramento a Díaz Ferrán. Aproveito para cagharme na putacalavera de quen pariu a expresión “rematar uns flecos”.

Como este pérfido ex empresario que vos escribe xa non ten sufridos empregados para torturar, aínda que fose pagando en negro -se tivese negro, branco ou multicolor estaría nas seychelles coa miña vasca- e non dá vendida a oficina -aproveito para anunciar que se alguén de vós pertence ao sector inmobiliario, subsector chollo’s hunter, son o seu home/vítima- a cuestión “ir a la oficina” fica descartada: só de ver a tonelada de papel que teño que tirar ao contedor, o frío que fai e o montón de postos de traballo baleiros e desanxelados entranme unhas tremendas gañas de coller un kalashnikov. E non teño. Kalashnikov, digo, que gañas de collelo hai como para montar un outlet.

Total, que tras as acaídas consultas coa miña sufrida almofada -o que en termos técnicos poderíamos chamar unha análise DAFO de palleiro- decidín trasladar uns poucos pero pesadisimos trebellos -un módulo de andeis, un PC cargado con toda a información do servidor da empresa, la madre de todos los escáneres documentais, la no menos madre de todas las impresoras, unha cadeira de rodas e lápices de cores; pensaba traer tamén la madre de todos los plóteres, pero a cuestión era sinxela: ou metía o plóter ou metíame eu, de modo que ficou descartado- e adaptar o cuarto dos fillos ausentes en plan txiringo/bunker/sede social. O que agora se chama teletraballo, pero en plan etxeoquehai: no canto dun estético Mac, un tower montado en plan Frankenstein, petado de discos duros variados, todos os módulos de memoria que puden arramplar e que encaixaban na placa, unha tarxeta SCSI para o escáner, unha de rede para a impresora e unha considerábel cantidade de portos USB onde pendurar discos externos e pintxos como para unha boda gastroemocional. E todo iso sen baleirar o cuarto de maquetas de dragóns e libros de mortadelo. A cousa ten o aspecto que vedes na foto, e polo de agora aínda non houbo tempo de que actuase o meu mr. hyde particular. En canto apareza supoño que haberá que entrar con zancos para non andar a pisar expedientes e papeis, pero xa saben: éche o que hai.

Non pensen que foi unha decisión doada. Fronte as evidentes vantaxes -que deixasen de dar polo cú con chamadas de teléfono e perder o medo á chegada do carteiro con acuses de recibo demoledores- pesaban algúns inconvenientes. O principal? A neveira, of course. Xa me entenden.

O que finalmente decantou a balanza foi o que vedes na foto 2. Con esa vista á ría da Coruña, concordaredes comigo en que as cousas vense doutra cor. Polo menos mentres a cabrona da árbore que teño diante non empece a botar follas (non descarto botar man do axente laranxa e vía). Aproveito para avisar de que, se vedes este post todo revolto, as queixas a wordpress ou ao voso fornecedor de servizos. A mín sáeme a mar de colocadiño, pero a vós seica non. Será cousa do demo, do aifón ou do feisbus, calquera sabe.

Levo así uns días, rematando “flecos”. Para que vos fagades unha idea, eses flecos equivalen ao traballo dunha equipa técnica de tres ou catro persoas durante tres ou catro meses. A min tocame facelo só e contra reloxo: mentres non remate non me poderei prantexar iniciar unha nova xeira. E, como sabedes, os pérfidos empresarios non temos paro. Compensámolo coas contas suízas.

O ritmo é feroz, pero é precisamente iso o que me dá folgos. Decatarme de que teño forzas e capacidade de concentración é o mellor regalo que a vida me pode dar. Polo menos mentres non rebente, que a cousa vai de 15 horas ao día sete días á semana. E a neveira sen tocala, entre outras cousas porque só hai pepinillos.

Pero non é disto do que quería hoxe escribir. Todo este introito é para definir o marco espazotemporal. Coño, que bonito.

Verán: hai un par de semanas o derradeiro dos meus compañeiros/traballadores/sufridos escravos marchou ao paro. Previamente dedicaramos a semana anterior á tarefa de levar ao lixo a maioría dos traballos técnicos antigos, que enchían a oficina de papeis. Cada volume dun proxecto que pasaba pola destructora era como meter na picadora de carne un anaco de vida. Cantos deses planos foran debuxados por nós a man -aínda non existía o CAD-, cantos dos orzamentos supuxeron días e ate noites de traballo…. Foi duro, meus, moi duro.

Cando chegou o aciago e inevitábel día, aínda non sei moi ben por que, decidimos coller ás sufridas santas -a estas alturas até os ovarios de aturar as nosas neuras- e ir cear en plan autoaxuda: é un final de ciclo, non pasa nada, as cousas volverán a ser como eran, xa sabedes. O meu compañeiro escolleu -eu é que non entendo desas cousas- unha pulpería tradicional coruñesa que sofrera un proceso de aggiornamento -a pulpeira de Melide- situada nunha praza coruñesa no lindeiro coa cidade vella que, casualmente, sofrera tamén un proceso de aggiornamento: a antiga praza da leña, no franquismo e no postfranquismo vazquista denominada praza de españa -quero dicir, de Essssssspaññññña- e agora volta a denominar praza da leña.

Se isto fose un blog gastronómico, poderíalles dicir que -será pola falla de costume- saín francamente impresionado. Favorabelmente, quero dicir. Un polbo á feira comme il faut -lóxico, en tratando dunha pulpería con décadas de sona- pero completado cunha carta curtiña, supoño que moderna -repito que diso non entendo- pero moi acaída. Unha impresionante lura da ría -unha lura para catro, e abondou- no seu punto e uns anaquiños de croca foi o que eu probei. O resto da mesa pedíu uns ourizos con ovo -o ovo forneado dentro da cuncha do ourizo e a carne do ourizo crú por riba-. Eu non, obviamente: ao mellor se reencarno media ducia de veces máis probarei semellante cousa. Polo de agora non: téñolle demasiado respecto ás boas patacas que producen os ourizos, empregados como abono. De sobremesa, unhas cañas carballiño style, recheas de crema. Manifestamente mellorábeis, neste caso. Pero teñan en conta que son de familia doceira e repunante de máis.

Se este fose un blog gastronómico habería fotiños. Pero non hai.

O caso é que, cando levabamos un anaquiño ceando, achegouse a nós un home como da nosa quinta. Eu pensei que era alguén do restaurante para ver como ía a cousa. Pero non. O home ficou un anaco fitando para min, e dixo: Éche o que hai? Eu xúrolles que primeiro non sabía do que falaba, despois puxen cara de parvo e finalmente balbordei, coa boca seca: Éche o que hai.

O home extendeu a man, deume un apretón, e díxome: Non decaigas.

Estabamos nun lugar público, e eu son da vella escola, de maneira que as dúas bágoas que me xurdiron da ialma tiveron que correr por dentro.

Esas dúas palabras -obviamente unidas ao cariño dos meus e as forzas que me dá a miña compañeira- fixeron que hoxe estea escribindo e traballando a eito, para min e para os demais.

Non vou decaer.

E como hai tempo que non hai cancionciña, déixovos esta, cantada nunha escura noite de outonal invernía. Outra versión da marabillosa Mafalda Veiga. Xa sei que é escura, e triste, pero é que é moi bonita. E agora xa estou con ánimos para poder compartila. Nas vindeiras haberá máis ledicia, xúroo.

Apertas e ata que teña un ratiño para voltar.

ACTUALIZACIÓN: Como no txiringo teño posta a radio todo o día, estou escoitando agora mesmo ao Santo Adriá na SER,  en plan promocional do seu novo tenderete. Observo que a) O tipo debeu aproveitar estes meses para ir a un logopeda; agora se lle entende algo mellor, por desgraza, b) Acabo de escoitar un feixe tal de cenutradas e obviedades falando de botánica agrícola que medo me dá caer nas vellas adiccións e retomar o alfanxe, e c) Para colmo fala, o moi……, da “pasión de los becarios”.  Menos mal que non teño tempo. Mellor cambio de emisora.

Arquitectos rebotados.

Moi boas.

O día de onte El País recollía o tremendo mosqueo do colectivo de arquitectos coa nova regulamentación dos servizos profesionais que disque prepara o goberno. Concretamente, a información comezaba dicindo: “El proyecto de Ley de Servicios Profesionales que prepara el Ministerio de Economía y Competitividad eliminaría la reserva exclusiva de actividad que prevé la Ley de Ordenación de la Edificación (de 1999), de forma que también los ingenieros con competencias en edificación podrían proyectar y dirigir obras de viviendas o edificios públicos como escuelas o museos. El pasado jueves, el Consejo Superior de los Colegios de Arquitectos de España comunicaba, tras una reunión extraordinaria, que el borrador “podría poner en peligro el trabajo del sector productivo ligado a la arquitectura”. Ayer fue la Asociación Arquitectos por la Arquitectura quien expresó su “más enérgico rechazo” al anteproyecto. “Las modificaciones que introduce en la definición del trabajo del arquitecto supondrían la práctica desaparición de la arquitectura como actividad”, asegura la asociación en un manifiesto“.

O primeiro que me chamou a atención da noticia foi que seica existe unha asociación chamada “arquitectos por la arquitectura”. Bueno: realmente o seu nome é tal cual, pero en maiúsculas, que soa moito máis transcendente. Ando eu pensando en promover algunha máis, eu que sei, agricultores pola agricultura, fontaneiros pola fontanería, bombeiros pola bombería ou capadores pola castración. Como ven todos en minúsculas, que a servidor fáltalle donosura e sóbranlle quilos como para atreverse ao emprego das maiúsculas, como non sexa en falando de capitais do mundo. Ou de Arquitectos, faltaría máis.

O segundo que me suscita o tema é un absoluto escepticismo. Teño eu que ver con estes olliños, branco sobre negro, que se publique no BOE unha lei que devolva un pouquiño de sentido común ao tema das competencias profesionais no referido á edificación civil. Por se non o saben, a profesión de arquitecto -perdón, quixen dicir Arquitecto-, amén de glamourosa que te caghas -a pesares dalgún que outro profesional que sae ultimamente nos programas do fígado- conta, non me pregunten por que, cun a xeito de indulxencia plenaria ad aeternum, que fai, por exemplo, que sexa a única titulación -aparte de medicina, e esta última con razón- excluída na norma xeral do grao Boloña. Digan o que digan, e conten o que conten, a razón derradeira desta excepción é poñer un obstáculo pola vía dos feitos ao acceso dos profesionais da arquitectura técnica -en minúsculas, obviamente- ao grao resultante, como ocorre co resto das titulacións. Sen ir máis lonxe, cos enxeñeiros técnicos, que acceden ao grao de enxeñaría pola vía dun curso de adaptación.

Esta mesma inaudita capacidade de influencia -chamémoslle, por que non, papanatismo social- foi a que fixo posíbel a existencia nada menos que dunha Lei de carácter sectorial -a LOE de 1999- que tiña como obxectivo principal a consagración do concepto de funil -en español, embudo- dentro da linguaxe xurídica. Explícome: na parte larga do funil estarían os arquitectos -merda, quixen dicir Arquitectos, dita sexa- e na parte estreita o resto dos habitantes da galaxia técnica, a chusma, a morralla. As minúsculas. Ou sexa: arquitectos técnicos, enxeñeiros superiores e enxeñeiros técnicos.

Lembranzas de Améndoas 2012

Moi boas.

Benvidos á nova edición do Lembranzas, este ano con novidades.

Como todos vostedes saben, eu son un tipo ben tolerante e aberto ás innovacións nesto da cociña. É escoitar a palabra fusión e poñerme como unha moto. E se teño que maridar xa nin lles conto. Levo peor o de infusionar, pero todo se andará. Total, que me prometín que deste ano non pasaba. Aplicaría o aprendido nos meus blogs de referencia -e tamén nos outros- sobre preparación previa, audacia e amor polo I+D, na procura dun resultado: que, por unha vez na vida, non me collera o touro e non tivese que andar o día de noiteboa dende a mañancina ae media tarde cun estrés de sete pares de pelotas.

Dos primeiros pasos na miña caída do cabalo xa lles din conta a vostedes en dous post: o primeiro falando das vantaxes da masa de roscón conxelada e o segundo coa proba irrefutábel do meu éxito -o roscón que viaxou dende Coruña a Bilbao, yendo por toda la orilla- , pese ás lixeiras diferenzas de matiz -a cousa non chegou a agria polémica- no tema blondas co chef Xesco Bueno. Fíxense se tería eu o corazón enchido de entusiasmo de neófito que para as alturas do mes de outubro xa tiña o meu conxelador absolutamente petado de masa de roscón. E en novembro fixen o meu primeiro acopio de ingredientes preparando cinco quilos de marmelo. Pensándoo ben, a operación marmelo xa debería terme servido como aviso: a pouco non perdo a temporada -por andar ao meu- e dos cinco quilos a estas alturas quedaban escasos 600 gramos.

Hai como quince días fixen a miña planificación, con diagramas de coloríns e todo. A cousa empezaría o xoves día 20, con incursión ao Makro a procura dos ingredientes heavies (améndoa marcona, basicamente) e iría desenvolvéndose harmonicamente -un pouquiño agora, outro nun ratiño- ate chegar a unha mañá de noiteboa na que só quedara pendente o tema blondas e paquetería. O único problema foi o das obleas para as figuriñas: antes comprábanse nas monxas de clausura, pero agora seica as clausuradas nacionais van velliñas e as importadas son hindúes e diso non entenden. Como non as din atopado fixen un alarde de innovación e substituinas por follas desas de papel de arroz xaponés que recomendan os gatrochefs moleculares para non seiqué oriental. Un consello: fíense de min e non repitan a proba: é como comer un carrete de fotos.

E nos contidos: innovación e fusión, sobre todo fusión.

Como xa saben dedico eses días a facer roscóns. Si, xa sei que son de Reis, pero eu é que o día de reis non o paso coa familia, e os meus sonche tan lambóns que tanto lles ten que sexa o día de reis, o do pilar ou o día da comunidad de Murcia. Pouco a pouco vou incorporando algunha lambetada máis das que facía co meu pai -manteigadas, amendoados… – pero tiña unha mágoa: que, por perder a máquina artesana da que dispuñamos, xa non facía figuriñas de mazapán. Andiven a seguir os consellos dos que saben desas cousas e decidín facer a proba, incorporando á mestura améndoa-azucre un pouco de branco de ovo como ligante (que conste que a diferenza co noso mazapán de refinadora manual é que aquel non levaba máis que améndoa e azucre).

E a iso lle chama vostede innovación? pensará más de un. E fusión, que me di da fusión? Tranquilos, meus. Iso non era máis que unha pequena introdución, a modo de aperitivo.

Vexamos, pensaba eu. O roscón. Un roscón é un roscón, quitando o de vilalba, que é un amendoado como para kingkong pero con forma de roda de 4×4. Pois nada, probemos a botarlle cousas. Que teño por aquí? Pasas de Málaga? Pois veña, pero infusionadas -puaj- con brandy. Noces? Veña noces. Piñóns? Pois piñóns. Pero, ai, agarda: teño fariña de améndoa. E se….. ? Vale, substitúo parte da fariña triga por fariña de améndoa. Non me digan que non queda fundido que te caghas: unha fusión entre un roscón, un plum cake e un polvorón, como mínimo. O resultado? Despois falamos, non me sexan impacientes. Ah, esquecía: por riba púxenlle uns anacos de laranxa confitada. Iso pásame por ler aos de gastronomía y cía, que conste.

Outra. As manteigadas. A estas alturas xa notaba eu ao meu pai remexendo na tumba, pero que lle imos facer. Total, que fixen un mix entre as manteigadas tradicionais -mal chamadas de Astorga- e a torta de améndoa -mal chamada de Santiago-. O resultado: as manteigadas etxeoquehai.

Os améndoados. Allariz style, como cómpre. Pero, ai, deume por abrir a neveira, e tiña a) unhas bases desas para canapés de pasta flora, con forma de cuncha de zamburiña, e b) Un resto de Ginger Jam que comprara cando era rico, e que tiña xa ultrapasada a data de consumo razoábel. O resultado: canastillos de améndoa con xenxibre.

As figuriñas foron do máis tradicional, por contra. Só que nós non gostamos do mazapán se non vai recheo. No meu caso, de marmelo, de ovos moles -tamén chamados yemas de santa teresa, seica- e de cabelo de anxo. Como non topei cidra tiven que recorrer a unha lata marca hacendado.

Como ven, a cousa pintaba en plan cruce de vangarda con que sea lo que dios quiera. Pero había tempo abondo para rectificar. Haber había, pero depois non houbo. O mesmo xoves xurdiume un asunto que me levou o resto dos días -e parte das noites- ate noiteboa . Total, que tiven que poñer de novo a proba o teorema do tempo elástico: non vexan o que dan de si as horas que median entre as sete da mañá e as seis da tarde, ben aproveitadas. Aproveito para lles dar a vostedes un consello: non tenten cocer mazapán ao tempo que redactan un escrito. O resultado será unha merda de escrito e unhas figuriñas ao lixo.

E velaquí a reportaxe gráfica:

Marmelo etxeoquehai, versión foto desenfocada

Ovos moles

As forzas especiais, en apoio loxístico

Mazapán (coa inestimábel axuda da amasadora de 50 euros do lidel)

As figuriñas listas para o forno

Blanqueando a manteiga cocida (thanks again, Mr lidl)

O final do pesadelo

Que que tal a innovación?

Pois, francamente, nin idea: os meus comen todo o que se lles poña diante e eu xa non tiña máis corpo para aínda por riba andar a probar. Ah, o de diante da foto grande non é ninguha sobremesa. É un anaco de picanha asada, que andaba sobrado de tempo e os de Vigo somos así.

Ledo Nadal para todos.

Tú sí que estás pallá. El bonito caso del nitrógeno líquido.

Buenas (o a lo mejor no tanto). Este de hoy es un post en español, porque me interesa que se me entienda claramente, sin tener que recurrir al traductor del gugle. Además, qué coño, no sé qué hago dando explicaciones, si total no me lee ni cristo y los apátridas escribimos en lo que nos da la gana.

Del mismo modo que, hace ya un tiempo, cometer el infausto error de andar recorriendo blogs me llevó a una agria polémica que dio como resultado las más de 50.000 palabras de la serie “Artificiais”, esta vez la culpa hay que achacársela a mi buen amigo, compañero de desgracias y contertulio Óscar, de decuina.net, que recoge en un video una parte del transcurso de una paparota a la que fue invitado en compañía de un florido ramillete de lo más lustroso del gastroblogueo patrio. Que yo sepa, además del amigo ya mentado, en el evento estaban nada menos que Alfonso López, de recetas de rechupete -en sus propias palabras: gallego y orgulloso de ello; vaya, hombre, ahora que yo me he hecho apátrida y orgulloso “de ello“-, alguien -no sé si el Iscariote o el Ministrillo; ya lo siento que suenen a alias de carteles de la guardia civil, pero éche o que hai- del blog segoviano el aderezo, Txaber Allué -aka el cocinero fiel- y hasta el mismísimo San Mikel Iturriaga, gurú de la cocina de las ondas. No sé si más peña, pero son lo que he localizado a través de la información de sus blogs. Como ven, una representación de lo más granado del gastroblogueo con pedigrí  de las cuatro esquinas del ex solar patrio, ahora terreno abonado para el sobrevuelo de buitres y aves carroñeras en general (el solar, no el gastroblogueo). En cualquier caso se trata de gentes experimentadas  y conocedoras de eso del comer y la gastronomía. Mucho más experimentadas y conocedoras que servidor, obviamente, aunque he de decir que, modestamente, a uno las lentejas no se le pegan y tiene a gala ser buen conversador. Que nadie lea en esta última observación ni la más leve crítica, por más que, según las malas lenguas, alguno de los blogueros asistentes tenga fama de ejercer de narcoléptico amateur.

Bien. El marco incomparable: el templo del coolato barcelonés. Nada menos que el.. coño, ahora no se me ocurre como definirlo: ¿gastrobar, tapería cósmica, pura emoción hecha ladrillo, parnaso de la sabiduría altogastronómica, mito con tejado? Creo recordar que se trata del mismo local en donde a un amigo le pusieron perdido al abrir una botella de cava, y la camarera responsable estaba mucho más preocupada del estado de las baldosas -o lo que sea que tengan en el sacrosanto suelo- que de la camisa de mi pobre colega.

Si, señores, lo han adivinado: nada menos que el 41 grados, regentado por Albert Adriá -aka el hermanísimo-. En otras palabras: una pasta, sólo al alcance de gente que se entera de la Depresión por la prensa color salmón o, en su defecto, de aquellos que van por la patilla. En este caso, el filántropo pagano de los más de 200 euracos por cabeza -en este caso por megabyte- era una fábrica de cervezas que no nombro porque la publi hay que pagarla, pero que lleva un montón de tiempo emperrada en promocionar una de sus marcas a base de homenajear blogueros, con limitado éxito, por cierto. A lo mejor algo tiene que ver el que la marca en cuestión sea tan ful como cara, en mi opinión.

El vídeo recoge uno de los momentos estelares de la noche: aquel en el que un individuo del staff del hermanísimo perpetra, con singular gracejo, abundancia de verborrea -no sería ajena su condición de porteño, supongo-, savoir être y finesse manejando los trebellos, la ejecución de un sorbete de nosequé, con nitrógeno líquido, en los mismísimos morros de los alegres comensales. Y cuando digo en los morros quiero decir en los morros. Olvidaba decirles que en la mesa había un reposajarras hecho con hielo de imitación y una leyenda en inglés. Tengo que insistir en mi histórica incomprensión sobre la querencia de toda esta fauna por la lengua del Bardo de Stratford-upon-Avon, con lo bonito y patriótico que es el catalán.

Uno, que ya ha expresado alguna vez su perplejidad sobre el empleo de un material como ése en la cocina moderna, hubiese esperado de tan ilustrado elenco de expertos conocedores, yo que sé, alguna educada queja, o el sonido de una silla alejándose…. Que va: bastantes ohhh y ahhhh junto con  jijijis dispersos y algún que otro jojojo…

En fin, que después de ver el vídeo, como hay confianza y mi amigo ya me conoce de sobra, le dejé un comentario que rezaba escuetamente:

El individuo que está haciendo la cosa esa se acaba de pasar la ley de prevención de riesgos laborales por el arco del triunfo. Y no sólo eso, sino que con el gambeteo de la jarra ha puesto en riesgo la integridad física de quien estuviese más cerca. Si en ese momento le da un pallá, o simplemente tropieza, salen ustedes en el periódico, sección sucesos.

Réquiem pola Agricultura Galega (3). Camiño de Disneylandia.

Moi boas.

Se alguén me preguntase –o que obviamente non ocorre; a servidor só lle facían caso os fillos cando eran preadolescentes; e, ás veces, nin entón-  cal son as razóns de que a agricultura galega estea en caída libre dende hai unha chea de tempo, podería facer unha listaxe de tres folios ou respostar ao modo bíblico, en plan dez razóns que se pechan nunha soa: a nosa estrutura territorial.

A demencial estrutura territorial do noso sector agrario, ou ben é a razón directa dos problemas, ou contribúe a agravalos dramaticamente. Se non, vexan o que está a acontecer co sector lácteo: alén das cuestións inmediatas –o abuso de poder das industrias e as distribuidoras, a indiferenza das autoridades estatais e a debilidade do goberno galego nestas cuestións- o auténtico problema está na dependencia da gran maioría das explotacións  das fontes de alimentación externas –os piensos- por falla de base territorial propia onde fornecerse de forraxes. Quod erat demonstratum.

Son ben consciente de que moi sinxelo e moi barato non parece iso de reformar a estrutura territorial das explotacións agrarias do país. Resumindo e simplificando:

1.- O CUSTE. Unha mínima reforma consistente en aplicar políticas de redimensionamento da estrutura –con procedementos como os aplicados con éxito en Europa dende hai cen anos, chámese concentración parcelaria ou como queiran chamala- a só un 10% das terras agrarias –o que suporía unhas 200.000 ha- tería un custe bastante superior aos 1.000 millóns de euros e un tempo mínimo de aplicación de 5 anos. E iso sendo moi optimistas, moi eficientes e eliminando os atrancos administrativos.

2.- AS MEDIDAS COERCITIVAS E A POPULARIDADE. Aplicar en serio unha política de mobilización de terras para usos agrarios –isto é, obrigar á posta en explotación de terras agrarias actualmente abandonadas ou infrautilizadas- suporía utilizar os mesmos instrumentos que se aplican, por exemplo, no caso de abandono de inmóbeis urbanos: crujir a impostos ou a sancións a quen non teña en condicións a súa propiedade rústica, obviamente establecendo a posibilidade alternativa de arrendamento  ou cesión ao Banco de Terras.

Todo o mundo sabe que, alén de aportar terras para as explotacións agrarias ou forestais,  esta sería a única política autenticamente eficaz, por exemplo, para combater os lumes forestais. Pero ai, amiguiñ@s, se temos en conta que en Galicia existen arredor de 1,6 millóns de propietarios de terreos rústicos –ou sexa, máis da metade da poboación- comprenderán que esas políticas non veñan sendo o que se di populares.

3.- A FALLA DE VONTADE POLÍTICA. Unha política auténtica de reforma da estrutura territorial agraria galega é, como acabamos de ver, custosa, impopular e de resultados só visíbeis a medio e longo prazo. Comprenderán vostedes que os partidos políticos –de babor e de estribor-, que fixan a súa atención como moito a catro anos vista e andan exclusivamente preocupados pola imaxe, só sexan quen, como moito, de aplicar medidas limitadas e pusilánimes, por moi benintencionadas que sexan. Así puidemos contemplar, por babor, a política agrorural do bipartito, que comezou entrando con actitude inflamada e case maoísta no tema para rematar, en escasos meses, actuando como se tivesen medo de molestar. Por non falar da resposta da banda de babor: na campaña de 2009 atacaron pola vía alarmista –mesmo con profusión de panfletos nos que se acusaba ao contrario de colectivista-  a creación do Banco de Terras, para despois pasar, sen solución de continuidade, a figurar como valedores do instrumento, iso si, sen aportar os fondos suficientes para garantir a súa eficiencia.

No Parlamento actual, a cuestión agraria parécelles a todos os partidos do arco parlamentario, sen excepcións, algo molesto e fastidioso. Digan o que digan. A proba está nos contidos dos seus programas electorais, como penso que se demostrou dende estas mesmas páxinas.

4.- A FALLA DE VONTADE SOCIAL. O desinterese dos partidos políticos galegos sobre os temas agrarios non fai outra cousa que reflectir unha cuestión moito máis grave: o desinterese do conxunto da sociedade galega, que ás veces acada ribetes de autoodio.

Xa sei que o que vou dicir agora non vai resultar nada popular entre vostedes, lectores urbanitas e bienpensantes, pero resulta ben curioso percibir como unha sociedade que antonte era rural –hai só corenta anos arredor dun 25% da poboación activa estaba empregada na agricultura- adopta na práctica unha postura de indiferenza e mesmo de hostilidade en todo o relativo ao mundo rural, por máis que o politicamente correcto sexa dicir todo o contrario.  E canto máis evidente é a extracción rural, máis visíbel é a hostilidade. O caso vigués resulta paradigmático.

De Reis Católicos e Aceites Galegos.

Boas.

Estamos que lo petamos. Dous post en menos de vintecatro horas.

A ver: Leo nos papeis que seica onte la crème de la crème do cociñeirato galego, incluído algún do grupo Nove e o omnipresente Flavio Morganti -a quen lle pasa o que a Pep Palau: resulta metafisicamente impensábel un sarao no que non estea o primeiro ou un gastrocrongreso, magna exposición ou revista especializada na que non figure o segundo, aínda que sexa de cociña tradicional de tombuctú- e do gastroblogueirato da ex-nacionalidade histórica xuntáronse en amor e compaña nun polígono industrial a catar o que na noticia din que é o noso primeiro aceite autóctono. Concretamente o titular di que “La primera producción de aceite cien por cien gallego da su primera cosecha en Ourense“.

O caso é que non lle deixan a un descansar en paz nin dedicarse ao seu, vivediós. Vaiamos por partes:

1.- Non é, nin moito menos, a primeira produción de aceite -de oliva, suponse- cen por cen galego. Xa non sería moi acaído o titular se temos en conta que hai produción de aceite galego dende polo menos o século IV, pero se o que o amábel plumífero quere dicir é que é o primeiro aceite galego dos tempos modernos…. hummmmm…. tampouco. Existen nas provincias de Ourense e Lugo -na contorna de Quiroga e Ribeira Sacra- non menos de cinco ou seis produtores artesanais.  Digamos que, seguramente é a primeira produción de aceite cen por cen galego feito nun polígono industrial.

2.- As variedades coas que están a traballar -dacordo coa mesma noticia- son a Arbequina -de orixe catalá- , a Picual e non sei se a hojiblanca -estas dúas andaluzas-. Por parte da empresa informan de que a) A variedade utilizada será a arbequina “la que mejor adaptada para nuestros fríos, heladas y cambios de clima en cualquier punto de Galicia“, e b) Dúas das zonas de produción elixidas serán a Ribeira Sacra e o Baixo Miño, que de todos é sabido son coñecidas polo seu  rigor climático, o frío que fai e sobre todo polas xeadas pertinaces. Ecotipos autóctonos? Debe ser que non hai. De feito hai unha empresa produtora que leva uns aniños desenvolvendo un proxecto de investigación para fixar o ecotipo das olivas autóctonas, e, item máis, unha das variedades empregadas na elaiotecnia -que queren, chámase así- portuguesa chámase Galega, seguramente pola súa orixe mallorquina.

3.- Cada vez que alguén -xeralmente un poncio dalgunha destas empresas produtoras- larga unha charleta sobre o noso aceite comeza por falar da orixe romana das prantacións e de que os pérfidos Reis Católicos arrincaron a case totalidade das nosas oliveiras. No que xa non se poñen de acordo é nas razóns para tal acto vandálico. A versión desta última xuntanza/paparota -sempre segundo as verbas do informador- foi “no se sabe muy bien si por capricho o como represalia por las rebeliones del Reino de Galicia”. Hummmm…. Como capricho parece un pouco forte, e como castigo seica lles dou por privar ao Antigo Reyno de representación en Cortes e por abducir a nobreza cara a Corte -represalias estas bastante máis eficaces-.  Noutras versións do mesmo conto de vellas fálase de intereses comerciais, cara á potenciación das producións do sur peninsular, e concretamente das terras recén repoboadas -en moitos casos por labregos galegos, por certo- tras da expulsión dos moriscos. Sexa como sexa, eu teño xa lido isto nun montón de folletos comerciais, pero por máis que o tentei non din atopada a fonte, aínda que supoño que terá algo de verdade (aproveito para pedir a súa axuda, máis que nada por curiosidade). No entanto, convén dicir que a represalia non chegou tan lonxe no tempo: polo menos no século XVIII existían xa prantacións de oliveiras e almazaras na área de Vedra. E o símbolo da miña cidade é unha oliveira, que conste.

4.- Despois de largar todas estas lindezas e moitas máis e deleitar ao público asistente, presentouse o seu aceite estrela, xa saben, deses en plan gourmet, con envase raro e tamaño non maior que o chanel 5 dos medianos. 10.000 garrafiñas de medio litro -500 milímetros di a crónica, pero debe ser unha errata, digo eu- para venda en establecementos especializados e deses carissssimos. Para máis inri místico, o aceite presentarase o 12/12/12, que bonito. O malo, meus é que…. o aceite é de fóra de Galicia. Tal cual. Non haberá colleita desa autóctona ata 2013.

Agardo nun sinvivir a crónica dalgún dos meus colegas asistentes -a quen supoño que lles darían algo máis de papeo que culleradas de aceite, e que serían debidamente agasallados con algunha garrafiña desas incunábeis- contándonos exactamente isto que lles conto ou cousa similar. Mellor dito: non agardo, non, que é inútil, que ademáis estoume quitando e que a min todo isto me la bufa. Xa non lembraba.

Hala, vou seguir co meu.

As Crónicas da Depresión (II). Os desintereses.

Boas.

Algúns de vostedes -seguramente os máis prexudicados dun modo directo por isto da Depresión- convirán comigo en que esta situación produce un cambio de intereses. Ou mellor dito, de desintereses. Non sei se a alguén máis lle ocorre o que a min: asuntos que na Golden Age podían suscitar o maior dos entusiasmos ou das indignacións -emocións ámbalas dúas, ao final- non consiguen agora máis ca unha leve subida de cella, como se estivese un a contemplar un programa de la dos presentado pola filla megafeliz do sabio do pambimbo.

Non é só unha cuestión de desidia ou de abulia vital, nin tampouco de ter cousas máis importantes ás que dedicar os esforzos -aínda que neste caso algo hai de certo; é como se un home perdido polo medio do deserto andivese preocupado porque a sahariana lle tira da sisa-. Penso que máis ben é un cambio de enfoque, ou de perspectiva, se queren vostedes. Pasa un pouco, salvando as distancias, como esas experiencias que relatan as xentes que superaron unha enfermidade grave: despois do trauma, as cousas non se ven igual.

No meu caso, o meu novo desinterese diríxese principalmente ao mundo este da altagastronomía, gourmetopailanismo, elitismo de onte pra hoxe ou como lle queran chamar.  Claro é que, como saben vostedes, a miña antiga afeción por tales temas tiña máis ben forma de contrainterese: era ler no xornal o último orneo do gastrofilósofo ou a última ocorrencia do cociñeiro laureado e poñerme coma unha hidra. Agora, xa ven: son capaz ata de ver un cachiño -non pidan máis, que un anda fatal de tempo- de Elbulli’s last waltz e mosquearme exclusivamente polo carácter plaxiario do título. Mesmo son capaz -imaxínense- de asistir practicamente impasíbel á jaimitada esa do pesadilla en la cocina, versión ibérica, sen me ciscar na proxenie coñecida e descoñecida do señor gritón que sae ataviado coa vestimenta de Charlie Rivel e o vocabulario de Carmen de Mairena.

Síntoo moito, meus, pero excusan de enviarme correos en plan agent provocateur coas últimas monerías de tan insigne elenco de menestrais vidos a máis, licenciados vidos a menos e vividores en xeral, que, sinceiramente, me la bufa. O único que quero deixar, a xeito de epitafio, é unha perliña que ficou no tinteiro en tempos máis felices.

Dedicada agarimosamente a novos cociñeiros e gastroblogueiros en xeral: a palabra infusionar non é tal, senón unha simple e pura cagarruta de ave canora. E iso por dúas cuestións, unha técnica e outra gramatical. A primeira é que unha infusión é unha extracción de determinados principios solúbeis en auga -ou como moito en disolventes polares- a temperaturas superiores ao ambiente pero inferiores á ebullición. Busquen pois algunha outra palabra para a carallada esa de infusionar en frío calquera gilipollez en aceite virxen. E a segunda, moito máis importante, é que infusionar, meus, ao igual que explosionar ou recepcionar, é un palabro indigno de mentes tan excelsas e xentes con tanto pedigrí. En todo caso, infundir.

E, para que vexan que no fondo non son mal tipo, gardo para sempre o que opino do maridaje.

Ata outra.

Vai de Porcos

Boas.

Como seguro que saben, o Ministerio de la cosa está a liar unha de carallo co tema da nova regulamentación para o porco ibérico. Para os non avisados, o asunto disque vai de que existen no mercado un número excesivo de tipoloxías para a identificación e a etiquetaxe dos produtos derivados do porco ibérico -ate oito tipos-. Como todos sabemos, e eu xa teño comentado, a preocupación máxima dos responsábeis da cadea alimentaria españole e europea é mellorar a información ao pobre consumidor desinformado e analfabeto, sempre e cando a información a aportar sexa a que convén, non vaia ser o conto que o pobre consumidor se informe, se alfabetice e lle dea por correr a collejas aos devanditos responsábeis hasta enterrarlos en el mar.

De acordo con esta filantrópica filosofía, o produtos do porco ibérico ficarán clasificados en tres tipos:

1. Ibérico de bellota. O de toda a vida: Animais de raza ibérica, con crianza en devesa e alimentación a base de landra.
2. Ibérico de dehesa. Antes coñecido como ibérico de recebo, criado en devesa con alimentación mixta landra-pienso. Xeralmente criábase en base pienso e aportábase unha finalización duns meses con landra (apunto eu, para contribuír á mellora da información).
3. Ibérico de cebo intensivo. Un porco de cruzamento 50% ibérico, criado en réxime extensivo (cebadeiro pechado a base de piensos) en calquera parte do territorio.

Pola vía dos feitos, a existencia deste último porco deturpado vense consentindo ate agora como consecuencia da presión das grandes marcas -si, esas que todos coñecemos e nas que anuncian famosetes- que están a vender como ibérico un porquiño criado igual que calquera pobre becho de granxa industrial e que, pouco máis ou menos, ven sabendo igual. A nova normativa ven consagrar este estado de cousas, no colmo da desfachatez.

A min o tema este do porco de devesa píllame un pouco lonxe, aínda que, cando era un novel e aguerrido enxeñeiro, traballei uns aniños na industria cárnica da zona de Cumbres Mayores, Fregenal de la Sierra, Jabugo e Gijuelo. Daquela -hai vintepico ou trinta anos- a raza ibérica estaba nun momento moi delicado, cunhas poucas miles de cabezas e un custe de produción que facía difícil a saída comercial, aínda que sempre mantivo a súa sona. Xa daquela empezábanse a detectar casos de fraude -daquela era fraude- consistente en vender produtos procedentes dountras razas de capa escura como se fose ibérico.Eu cheguei ate a ver un xamón coa pata negra pintada con betún.

Dende entón, como sabemos, produciuse o boom do ibérico, acompañando ao boom dos encorbataos, os megayuppies, os promotores inmobiliarios, os bloggers con pedigrí e os cociñeiros artistas. Total: demanda disparada, prezos estratósféricos, oportunidade de negocio, cabana de porcos limitada, superficie de devesa máis limitada aínda. E dese cóctel só podía saír o que saíu.

Como sabe calquera que entenda un pouco do tema, a raza é importante, por suposto: vai determinar en grande medida a configuración da canal e dos pernís -a chamada perna de muller- e, en certo grao, a capacidade de infiltración de graxa intramuscular. Pero tanto ou máis importante que a raza é o rexime  de crianza -a crianza extensiva en liberdade, a de devesa, é a que fai manifestar a existencia de graxa instersticial- e a alimentación – a alimentación en base a landra comunica os sabores, aromas e cores característicos a carne e graxa.- O método de curación -en secadoiro natural e por riba dos 18 meses no canto de secadeiro industrial como máximo de seis meses- tamén é fundamental. De feito, algunhas experiencias feitas en Galicia sobre porco celta alimentado con castaña e criado en liberdade aportan valores de cata só un pouco inferiores aos ibéricos de bellota e superiores aos ibéricos de cebo.

Se os poderes públicos tivesen un pouquiño de sentido común, ou mellor dito,  tivesen coma obxectivo a defensa dos intereses dos produtos de calidade e de información ao consumidor, prohibirían de inmediato a venda baixo a etiqueta “ibérico” de porcos que non son de raza ibérica -senón simples cruzamentos-, nin son criados en extensivo nin reciben unha alimentación que permita a diferenciación.

Polo contrario non só non o van prohibir, senón que van permitir que figure en grandes letras a denominación ibérico, aínda que despois vaia seguida “de cebo intensivo”. A metade dos compradores non teñen a menor idea de que é cebo nin de que é intensivo, sobre todo porque a publicidade da marca traerá asociadas idílicas imáxenes de porcos en montanera nas devesas extremeñas. E será máis barato, aínda que infinitamente máis caro que un porco blanco, por exemplo, de teruel ou da Alpujarra granadida, criado en mellores condicións e de calidade sen comparación, ou que o porco celta do que falaba antes.

É o sinal dos tempos: mexan por nós e dicimos que chove. A culpa é nosa.

As Crónicas da Depresión (I). Cando non hai nada a perder…..

Boas.

Non se me poñan nerviosos, que no quero falar da depresión (a miña); bueno, ao mellor un pouco si. Todos os que escribimos nun tenderete destes sabemos que non hai mellor maneira de largar fantasmas que contra o teclado.

Do que quero falar é da Depresión. Si, da nosa. Este fenómeno que un indocumentado que ocupou alto cargo chamou desaceleración, que os mesmos ou outros indocumentados en semellantes altos cargos chamaron despois crise e que, finalmente, un par ou tres de túzaros chaman recesión e prometen unha saída a un ou dous anos vista cando saben dabondo –e, se non o saben, imos máis fodidos aínda- que a cousa vai para bastante máis longo.

Miren, segundo a inesgotábel fonte de sabedoría que é wikipedia –esa que lle puxo cualificativo a un alcalde- unha Depresión está caracterizada por:

-        Unha grande e sostida diminución da produción e do consumo.

-        Elevadas e anormais taxas de desemprego.

-        Crebas empresariais masivas.

-        Restrición do crédito.

-        Redución do investimento.

-        Flutuación dos tipos de cambio, deflación e/ou hiperinflación.

En todas estas características temos sobresaínte cum laude, agás no referente á política monetaria, lóxico, dada a nosa posición na U.E. Se me permiten, engadiría un par de factores de tipo político que, por casualidade ou non, adoitan aparecer ligadas ás épocas de depresión: o oportunismo e o populismo. Nos últimos acontecementos, sen ir máis lonxe, un exitoso e o outro aparentemente falido. O primeiro, o relativo éxito electoral nas galegas dunha forza que se presenta cun programa de carilla e media, composto pola mestura histórica da auga e o aceite e baseado no máis puro caudillismo. E o segundo, nas catalás, o sainete do señor que se pensou que era Éamon De Valera e a pouco máis resulta un émulo de Cañita Brava.

Vostedes non sei…..

Vostedes non sei, pero eu, á vista do que dí este señor -como sei que vostedes son dos que non siguen as ligazóns, direilles que falo de Jesús Lence, boss de Leche Río e Leyma, ademais da marca Cremosita- vou seguir a facer o que facía antes da folga de recollida: comprar leite galego. Non por solidariedade -que tamén- ou por patriotismo alimentario -que tamén-, senón sinxelamente porque a) Dada a cantidade de leite que consumo, vinte céntimos arriba ou abaixo non me levan a ningures, b) O efecto reclamo do que se fala é unha tremenda gilipollez, aínda que non digo que sexa falso, e c) Está fancamente bó.

Agora ben: cando falo de leite galego non me estou a referir a leite envasado en industrias radicadas na comunidade autónoma, por máis que poñan enormes letreiros nos envases coa palabra galicia e vaquiñas varias. Canto máis grande é o letreiro e a vaquiña menos me fío de que non sexan restos de serie traídos en cisternas de Alemaña, Francia ou Holanda a rigoroso prezo dumping.

Como non teño posibilidades de comprar leite fresco dese de expendedores ou de pequenos produtores, pola simple cuestión de que non me queda ningún a man, seguirei a comprar leite das dúas cooperativas que aínda envasan leite galego: Feiraco e Deleite -esta tamén coa súa segunda marca, chamada muuu… e non é coña-, e as dúas coa marca de Garantía Galega 100%. Aproveito para mandar un agarimoso sáudo a quen pariu nome tan orixinal e que pasou por alto que “leite”, en galego, é masculino.

E aproveito tamén para lles lembrar a vostedes cuestións relativas a marcas históricas “galegas”:

Larsa está en mans foráneas -Corporación Alimentaria Peñasanta, asturiana e propietaria de Central Lechera Asturiana-, aínda que participa en Galega 100% e ten a web petada de solpores nas rías baixas.

Leyma foi unha industria de base cooperativa, pero hoxe está nas mans do señor do que falaba ao principio, e, por suposto, non participa na Marca.

Do resto xa é que nin me molesto en falar.

Saben que? Nin de coña, nin Natura nin puñetas. Que lle venda o leite a outro parvo, ou que a regale, tanto me ten.

E agora, se quere, vai e se querela ao estilo tele 5 por non sei que de ameazas e coaccións.

Aos amábeis foráneos que len estas páxinas -e a moitos aboríxenes que parecen foráneos- lémbrolles que:

a) Galicia ten a metade do censo produtor de vacún de leite do Estado. Ou sexa, que de cada dous litros que hai no mercado ún debería ser producido en Galicia. Como isto non se achega á realidade nin de coña, fica demostrado que a maioría do leite que están vostedes a consumir -e toda a de prezo ultrabaixo- procede do leite que os amigos da prima de risco non deron vendido nos seus países e mandan en plan ganga á comunidade PIGS.

b) O modelo produtivo de leite galego tende a ser extensivo, en base a pasto complementado con forraxe ou pienso, mentres que, fóra da cornisa cantábrica, o modelo produtivo é intensivo, isto é, vacas criadas coma os polos das granxas, en plan máquina de munxir. Incluídas as marcas hipermegacoñecidas, que conste. E non parece aventurado pensar en que a diferenza de calidade entre un e outro tipo de leite non vai ser moi diferente da diferenza de calidade entre un polo de granxa e outro de curral.

c) Galicia conta cun sistema único en todo o Estado e practicamente en toda Europa de control da calidade hixiénica e bacteriolóxica do leite, a través do Laboratorio Interprofesional Galego de Análise do Leite, que controla a totalidade do leite producido no país. Xa sinto que a palabra “leite” aparecese tres veces no mesmo parágrafo, pero… éche o que hai.

Ata a vindeira.